Thứ Tư, 25 tháng 11, 2009

Khi tòa án chịu sự chi phối của Đảng và Nhà nước

Tôi chẳng quen biết gì bà Ba Sương, nhưng vì mấy ngày qua đọc những bản tin bức xúc về vụ án mà Bà đang đối đầu, tôi cũng có vài suy nghĩ về sự độc lập giữa tòa án và hệ thống hành pháp, lập pháp. Có lẽ chuyện này nói ra thì ai cũng biết, nhưng những sự kiện xảy ra liên quan đến vụ án là một ca tiêu biểu cho tình trạng nhập nhằng trong hệ thống luật pháp ở nước ta.

Bà Ba Sương bị Tòa án Cần Thơ tuyên án phạt 8 năm tù giam vì “lập quĩ trái phép” ở Nông trường Sông Hậu (NTSH). Dư luận bức xúc về bản án. Hàng trăm người dân xin được ở tù thay cho bà. Cựu phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nói thẳng đây là một bản án bất công. Trưởng Ban Dân vận trung ương Hà Thị Khiết cũng nói thẳng “Không nên bỏ tù bà Ba Sương”. Còn nhiều nhiều người có cùng ý kiến. Báo chí không ngớt phản ảnh những khuất tất đằng sau vụ án. Nhưng hình như những quan chức ở TP Cần Thơ chẳng quan tâm. Thật ra, họ có vẻ thách thức dư luận, như hai đại biểu Quốc hội thản nhiên tuyên bố: “Cần Thơ sẽ xem xét có sót tội bà Ba Sương không”, và có người đề nghị điều tra xem có ai xúi dục hàng trăm người đòi ở tù thay cho bà Ba Sương!

Nếu dư luận là nhiệt kế thời sự, thì vụ án này quả là một chuyện thời sự mà ai cũng phải quan tâm. Quan tâm là vì qua sự vụ này ai cũng thấy cái ranh giới giữa anh hùng có công đầy mình và phạm nhân rất mong manh. Năm nào, bà Ba Sương là lãnh đạo của NTSH, được bầu làm “Anh hùng lao động thời đổi mới”, là doanh nhân xuất sắc vùng Đông Nam Á, từng đón tiếp và chụp hình chung với các tổng bí thư Đảng, thủ tướng chính phủ, thậm chí với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, mà nay bà phải đứng trước vành móng ngựa trong tâm trạng u uất và điều kiện đau ốm thể xác. Người ta quan tâm là tại sao và cơ chế nào đã biến một con người anh hùng thành một phạm nhân như thế?

Qua câu chuyện chung quanh vụ án, ai cũng có thể thấy một điều hiển nhiên nhưng bất thường: đó là cơ quan hành pháp và tòa án ở nước ta không độc lập nhau. Trong khi Bí thư Thành ủy Cần Thơ tuyên bố rằng “Thành ủy chưa có ý kiến gì” về vụ án, nhưng sự thật thì hoàn toàn ngược lại với những lời ông nói. Như bài này mổ xẻ việc Thành ủy Cần Thơ đứng đằng sau vụ án như thế nào. Nói tóm lại, cơ quan Đảng của Thành phố trực tiếp chỉ đạo cho cơ quan điều tra khởi tố vụ án. Việc này có đúng chức năng? Rõ ràng là không, bởi vì Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu: “Không một cấp ủy nào đi chỉ đạo vào tội danh cụ thể như vậy. Đảng không bao giờ chỉ đạo cụ thể về tội danh. Đó là thẩm quyền của cơ quan tố tụng.” Nhưng Thành ủy Cần Thơ đã can thiệp vào vụ án. Như vậy thì làm sao người dân có thể tin vào tính khách quan của bản án phạt mà Tòa án Cần Thơ tuyên bố.

Ở nước ngoài, tôi chẳng thấy cơ quan nào đứng trên pháp luật và tòa án. Mặc dù chánh án thường được thủ tướng hay tổng thống bổ nhiệm, nhưng quyền hành của chánh án thì hoàn toàn độc lập với Nhà nước và cơ quan tố tụng. Chúng ta đã thấy Tổng thống Clinton bị đưa ra tòa như thế nào. Đảng Dân chủ của ông Clinton hoàn toàn không có vai trò chỉ đạo gì trong vụ án Clinton – Lewinsky. Nếu ai đó trong Đảng Dân chủ dám gợi ý gì cho tòa án, thì chắc chắn người đó cũng sẽ bị ra tòa và thậm chí ngồi tù như bỡn. Với một hệ thống độc lập giữa tòa án và cơ quan lập pháp, hành pháp, người dân mới an tâm với bản án của tòa án tuyên phạt. Nếu có sự nhập nhằng giữa Đảng, Nhà nước, và tòa án thì ai dám tin vào sự công minh của tòa án.

Nhưng ở Việt Nam, cái khó là tất cả đều liên quan nhau. Chắc chắn các vị chủ tịch tỉnh, những người đứng đầu cơ quan điều tra, tố tụng, v.v… cũng là đảng viên. Rất có thể chánh án là đảng viên. Ai cũng biết ở nước ta, Đảng có vai trò lãnh đạo; cho nên việc các chủ tịch hay cán bộ công quyền là đảng viên thì cũng chẳng có gì ngạc nhiên. Nhưng nếu Đảng ủy chi phối đến việc làm của cơ quan tố tụng và tòa án thì có lẽ là điều bất bình thường cần phải xem lại.

Quay lại bản án của bà Ba Sương. Bà bị tố tụng vì tội “lập quĩ trái phép”. Nhưng nếu việc làm của bà là trái phép thì có lẽ Bộ Ngoại giao cũng … trái phép. Bằng chứng là “Bộ Ngoại giao lập quỹ ngoài ngân sách gần 16 triệu USD”. Cũng như NTSH, “Quĩ trái phép” của Bộ Ngoại giao ra đời vào những năm trong thập niên 1980s. Cũng như Bộ Ngoại giao, bà Ba Sương không lấy một xu nào từ quĩ này, mà chỉ dùng nó giúp đỡ nông dân. Ấy thế mà bà Ba Sương bị phạt!

Nhưng có lẽ vấn đề không phải là "lập quĩ trái phép", bởi vì thời đó thì doanh nghiệp nào cũng có quĩ như thế. Vài thông tin gần đây cho thấy động cơ của vụ án có thể là chuyện đất đai. Ông Dương Trung Quốc viết rằng nhiều động thái và mâu thuẫn xã hội đều có yếu tố đất đai. Lại có tin chính quyền Cần Thơ muốn lấy đất từ NTSH để biến thành khu đô thị hay làm phi trường, cả hai ý tưởng đều được xem là ... điên rồ.

Tuy nhiên, dù là động cơ gì, thì tình trạng tòa án lệ thuộc vào cơ quan công quyền và Đảng vẫn làm cho người dân đặt dấu hỏi về sự công minh trong các án phạt của tòa.

NVT

Thứ Ba, 24 tháng 11, 2009

Việt Nam nên loại bỏ số đông trường đại học

Tôi đồng ý với hầu hết những ý kiến của Gs Trần Thanh Vân trong bài dưới đây, đặc biệt là đề nghị đóng cửa những trường nào không đủ điều kiện. Nhưng những nhận xét khác của giáo sư Vân như “Bên cạnh đó, tôi thấy Chính phủ Việt Nam hiện đang xây dựng 4 trường ĐH đẳng cấp quốc tế và đào tạo 20.000 tiến sĩ, đây là một điều rất mừng. Với việc đào tạo 20.000 tiến sĩ nhiều người lo ngại chất lượng không tốt nhưng theo tôi, trong số này có 500 tiến sĩ giỏi thì tốt lắm rồi, ít còn hơn không” thì tôi không đồng ý. Không thể nói chỉ lấy 500 thật còn 19500 dỏm là ok được. Như vậy thì cái bằng tiến sĩ có ý nghĩa gì? Chả thế mà hiện nay ở trong nước ra đường là đụng đầu tiến sĩ, nhưng bao nhiêu là thật và bao nhiêu là dỏm thì có Trời mà biết.

Còn đại học thật và dỏm thì sao? Tôi tò mò làm thử vài so sánh về con số trường học và sinh viên giữa Việt Nam và Thái Lan thì thấy như sau:

  • Nước ta có 86.2 triệu dân; Thái Lan có 67.4 triệu. Dân số nước ta hơn Thái Lan 28%.
  • Nước ta đang có 376 trường đại học và cao đẳng; Thái Lan có 143 trường đại học và cao đẳng. Số trường của ta cao hơn Thái Lan 2.6 lần.
  • Như vậy, cứ 229 ngàn dân chúng ta có 1 đại học/cao đẳng; còn Thái Lan thì cứ 417 ngàn dân mới có một trường.
  • Mỗi năm, các trường Việt Nam nhận vào 505.000 sinh viên; còn Thái Lan thì 490.000 sinh viên. Do đó, tính trung bình mỗi đại học / cao đẳng Việt Nam tiếp nhận 1343 sinh viên, còn Thái Lan thì 3426 sinh viên.

Những con số trên cho thấy nền giáo dục đại học nước ta cũng ngon lành. Nhiều đại học, cao đẳng. Con số sinh viên cũng cao. Con số trường và sinh viên lại còn phát triển rất nhanh trong 2 năm gần đây. Nói chung là phát triển tuyệt vời.

Nhưng người Anh có câu “Lie, damned lie, and statistics” (nói dóc, dóc tổ, và thống kê), hay “Statistics is like a bikini; what it reveals is interesting, but what it conceals is vital” (tạm dịch: con số thống kê như là bộ đồ tắm bikini vậy; cái mà nó tiết lộ thì thú vị đấy, nhưng cái mà nó dấu mới là quan trọng). Đây chính là trường hợp tiêu biểu mà con số thống kê nói dóc, vì con số thống kê nó dấu thực trạng của các trường đại học Việt Nam.

Trong thực tế, nhiều trường mới ra đời là trường loại “đại học Phan Thiết” như phản ảnh ở đây. Cụm từ “đại học Phan Thiết” đã trở thành biểu tượng của đại học không đủ điều kiện cơ sở vật chất, nhân sự, chương trình đào tạo, v.v… đang mọc lên như nấm sau mưa hiện nay ở nước ta. Do đó, đề nghị của Gs Trần Thanh Vân (đóng cửa những trường loại này) là đúng. Nhưng cái khó ở đây là trong bối cảnh rối reng như hiện nay, chỉ cần 2 tỉ đồng – như có người nói trên báo chí – thì điều kiện gì cũng đáp ứng được – trên giấy tờ.

Có thể nói chưa thấy ở đâu hai chữ “đại học” đã bị lạm dụng quá nhiều và quá lâu như ở nước ta. Điều này dẫn đến chuẩn mực giáo dục (và xã hội) bị đảo lộn. Không khéo giáo dục đại học nước ta trở thành câu chuyện hài hước của thế giới.

Người ta nhân danh “xã hội hóa” giáo dục để mở trường. Thật tình mà nói, tôi chẳng hiểu nỗi khái niệm xã hội hóa giáo dục là cái gì, nhưng nếu những đại học Phan Thiết là sản phẩm của chủ trương xã hội hóa, thì có lẽ đã đến lúc cần phải xem lại ý nghĩa của chủ trương đó.

NVT

===

http://dantri.com.vn/c20/s20-363592/viet-nam-nen-loai-bo-so-dong-truong-dai-hoc.htm

GS Trần Thanh Vân:

“Việt Nam nên loại bỏ số đông trường đại học”

(Dân trí) - “Tôi không hiểu tại sao ở Việt Nam mình lại có nhiều trường đại học, cao đẳng đến thế, gần 400 trường. Do vậy, từ Đại học không còn có ý nghĩa...”.

Đó là chia sẻ của GS. TS Trần Thanh Vân, việt kiều Pháp khi ông về Việt Nam dự Hội nghị “Người Việt Nam trên toàn thế giới” lần thứ nhất tổ chức tại Hà Nội.

Giáo sư Vân bày tỏ: “Chúng tôi rất vui khi được về dự đại hội này. Đây là cơ hội cho các kiều bào gặp gỡ, trao đổi với nhau. Qua đại hội nhiều kiều bào có dịp bày tỏ quan điểm với Chính phủ và mong muốn cống hiến nhiều hơn nữa cho đất nước”.

Nên loại bỏ số đông trường đại học

Là nhà khoa học có nhiều đóng góp cho khoa học thế giới, đồng thời là nhà giáo dục nổi tiếng, ông nhận xét gì về nền giáo dục Việt Nam hiện nay?

Tôi nhận thấy giáo dục THPT của mình rất tốt, không thua các nước trong khu vực ở các cuộc thi Olympic. Còn giáo dục đại học nhiều anh em ở nước ngoài thấy rằng còn rất nhiều khó khăn, cần phải khắc phục.

Tôi không hiểu tại sao ở Việt Nam mình lại có nhiều trường đại học, cao đẳng đến thế, gần 400 trường. Do vậy, từ Đại học không còn có ý nghĩa, ví dụ như về kinh tế có đến mấy chục trường ĐH Kinh tế, người dân biết tin tưởng vào trường nào. Ở Pháp, người dân rất giàu nhưng họ không thể mở được đại học tư nhân vì Chính phủ quản lý rất chặt.

Bên cạnh đó, tôi nhận thấy 90% đại học của mình là đại học… doanh nghiệp. Ở Pháp, tôi nhận được lời mời của 20 trường đại học tư nhân Việt Nam nhưng tôi đều từ chối vì nghĩ đó không phải là đại học đúng nghĩa.

Vậy GS có “biện pháp” gì để khắc phục tình trạng trên?

Để khắc phục được tình trạng này thì chỉ có Chính phủ mới làm được. Trước hết Chính phủ bỏ một số đông trường đại học không đủ điều kiện là trường đại học chuyển thành trường dạy nghề.

Nên để mô hình trường đại học như ĐHQG Hà Nội, ĐHQG TPHCM, ĐH Huế... vì trong đó có các trường đại học, họ hoạt động rất quy củ và chất lượng.

Bên cạnh đó, tôi thấy Chính phủ Việt Nam hiện đang xây dựng 4 trường ĐH đẳng cấp quốc tế và đào tạo 20.000 tiến sĩ, đây là một điều rất mừng. Với việc đào tạo 20.000 tiến sĩ nhiều người lo ngại chất lượng không tốt nhưng theo tôi, trong số này có 500 tiến sĩ giỏi thì tốt lắm rồi, ít còn hơn không.

Việc chúng ta cần làm hiện nay là đào tạo 1 số sinh viên giỏi để trong vòng 5 - 10 năm nữa Việt Nam sẽ có đội ngũ giảng viên chất lượng cao. Thời gian vừa qua, tôi và GS Nguyễn Văn Hiệu đã thành lập chương trình đào tạo chất lượng cao sau đại học tại ĐHQG Hà Nội và hoạt động rất tốt.

Sống ở Việt Nam hấp dẫn hơn nhiều ở nước ngoài

Dư luận nói rất nhiều về việc Việt Nam để “chảy máu” chất xám khi sinh viên giỏi đi học ở nước ngoài không về nước, có phải họ “chê” Việt Nam?

Việt Nam để chảy máu chất xám như nhiều người nói cũng có phần đúng nhưng đó chỉ là ý kiến nhỏ.

Những người Việt Nam ở nước ngoài cũng phấn đấu rất nhiều và đạt được thành công nhất định làm rạng danh cho Việt Nam như GS Đàm Thanh Sơn (36 tuổi) đã rất nổi tiếng ở Mỹ. Nếu Sơn về Việt Nam vẫn có thể làm việc tốt nhưng theo tôi hãy để cho những người tài năng bay nhảy.

Vì vậy Việt Nam không nên đặt vấn đề là gửi sinh viên ra nước ngoài đào tạo và yêu cầu khi học xong phải về nước làm việc. Những năm 1960, nhóm bạn học của tôi người Hàn Quốc khi tốt nghiệp họ không về nước. Tuy nhiên đến khoảng 1980 - 1990 thì 90% người Hàn Quốc học ở Mỹ đều về nước làm việc vì Hàn Quốc khi đó đã có sự tiến bộ.

Có phải do Việt Nam còn nghèo, lạc hậu hay vì lý do nào khác mà không thu hút được các tài năng về làm việc thưa GS?

Tôi khẳng định rằng, người Việt Nam ở nước ngoài rất muốn trở về Việt Nam để làm việc. Tôi nói thật người Việt mình sống ở nước ngoài như Mỹ, Pháp cũng khổ lắm, đi làm việc cả ngày khi về phải nấu ăn, rửa chén bát, làm hết mọi việc trong gia đình.

Tôi thấy sống ở Việt Nam rất hấp dẫn và sung sướng hơn nhiều ở nước ngoài. Các GS được xã hội rất tôn trọng, sinh viên kính phục ở nước ngoài không được như thế.

Nhưng Việt Nam muốn thu hút các tài năng về làm việc thì phải trả xứng đáng với công sức họ bỏ ra. Tôi biết số lượng GS ở Việt Nam rất ít mà lương GS ở Việt Nam lại rất thấp nên để trang trải cuộc sống họ phải đi dạy thêm không còn thời gian dành cho nghiên cứu khoa học.

Tôi mong rằng 5 - 10 năm tới, khi kinh tế Việt Nam phát triển hơn thì Chính phủ có tiền để trả lương xứng đáng, tạo môi trường làm việc độc lập thì tự nhiên các GS, PGS sẽ đổ về làm việc, không cần phải kêu gọi gì.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng hạn chế bớt những thủ tục rườm rà trong việc tuyển chọn phong hàm chức danh GS, PGS vì tôi thấy 90% GS của Việt Nam đều lớn tuổi cả, có người 50 tuổi rồi mà vẫn là PGS.

Xin cám ơn giáo sư!

Thứ Hai, 23 tháng 11, 2009

Tiếp viên Vietnam Airlines đàn áp hành khách?

Hôm kia đọc bản tin này (Khách VIP bị áp giải vì tranh cãi với tiếp viên) mới thấy ngán cho tiếp viên VNA. Tôi không thể nào không có vài hàng bình luận bởi vì chính tôi cũng từng trải qua một vài kinh nghiệm đau thương với tiếp viên của VNA. Đây là bài học đau thương cho hành khách nào dám cãi với các “bậc phụ mẫu” trong nhóm tiếp viên VNA. Đây cũng dịp để hành khách tự vấn nhiều lần trước khi mua vé bay với VNA.

Tôi tò mò muốn biết hành khách Tây phương nghĩ gì về tiếp viên VNA, thì thấy họ có khen mà cũng có chê (như thường lệ). Tuy nhiên, xem qua trang airlinequality thì tôi thấy họ chê nhiều hơn khen. Sau đây là những điều họ khen:

Hành khách này khen nức nở: “I was impressed by this airline. Equipment modern (A 321, 777), staff are friendly and efficient, in the air and on the ground.”

Hành khách này khen tiếp viên VNA lịch sự và sẵn lòng giúp đỡ khách: “Melbourne to HCMC Vietnam. Food was plentiful and drinks served often. Staff were polite and helpful. Movie entertainment not so good. Overall happy with service and enjoyed the flight. Return again a pleasant experience. Based on what I experienced and the cost of the flight I would recommend this airline.”

Hành khách này khen tiếp viên VNA có vẻ quan tâm đến khách hàng, nhưng phàn nàn rằng cơ trưởng và phi đội chẳng nói chẳng rằng gì với khách: “Melbourne to Ho Chi Minh City return on B777-200 in Y Class and HCMC to Da Nang on A320. Aircraft were in excellent condition, with satisfactory leg room in economy and excellent overhead storage. Entertainment was minimal on the flight with only overhead CRT screens and my in-seat headphone socket was not working on the way over so I couldn't listen to any music. The drink-runs were good and staff seemed to care about the well-being of the customer. As with a number of other Asian carriers, what went on in the cockpit was shrouded in mystery as with all these flights nothing was heard over the intercom from the pilot other than a brief 'Cabin crew prepare for landing' and that was it. [...] Aside from that, with the addition of seat-back LCD screens that actually show movies you want to see, Vietnam Airlines is on its way to competing with other S E Asian airlines in the increasingly crowded Asia-Pacific region.”

Còn chê thì khá nhiều. Sau đây là vài nhận xét tiêu biểu:

(a) Tiếp viên lạnh lùng. Phi đội im lặng chẳng trò chuyện với khách gì cả. Hành khách này cho rằng VNA thì ok với các chuyến bay nội địa, chứ đối với các chuyến bay quốc tế thì VNA chưa đạt yêu cầu. “Sydney to Ho Chi Minh return - not a pleasant experience. The lights did not work so the person in the row behind had access to turn our light on and off and we had access to the person in front of us. The flight attendant offered my husband a piece of paper to hold above the light. The cabin was too hot for the majority of the 8 hour trip. The attendants did not seem very personable, food was okay. There is no in flight entertainment system and on the return flight there was no entertainment at all and they only showed the distance to destination in the last 30 minutes of the return journey. There were no announcements from the captain or co-pilot. This airline may be okay for domestic flights but certainly not international.”

(b) Hành khách này chê tiếp viên VNA như cái máy. Hệ thống giải trí của máy bay thì hỏng, chẳng nghe tiếp viên nói gì. “CDG-HAN-DAD, HUI-SGN-CDG in Y class. All flights on time. Crew on CDG-HAN were friendlier and more efficient than SGN-CDG (crew seemed tired and not motivated for long flight). Meals are quite generous but on SGN-CDG, the breakfast choice was beef with noodles (Asian) and cold cuts (European). The cold cuts were not very good and not really appropriated for a French breakfast. Crew very mechanical, especially male flight attendants. PA system not working properly on SGN-CDG, B777-200ER so most announcements were barely audible.”

(c) Hành khách này chê thậm tệ, và dùng từ “terrible” (khủng khiếp) để tả VNA. Trễ giờ mà không báo. Chẳng có gì giải trí. Hệ thống liên lạc thì hư hỏng. Tiếp viên thì lười biếng, ngủ suốt trong chuyến bay chứ chẳng phục vụ hành khách. “Hanoi-Paris and Frankfurt-Saigon-Hanoi : all in all terrible. Delays, no personal entertainment system and the central entertainment system wasn't working (it usually isn't working). Whilst airlines turn up the heating system to make you fall asleep after meals but VN Airlines is overdoing it - too hot! They are also overdoing the reverse - too cold when they want you to wake up. Food good Frankfurt to Saigon, but Hanoi to Paris it is dreadful. Cabin attendants were sleeping much of the 12 hour flights and only one or two to be seen every now and then.”

(d) Hành khách này chê một tiếp viên nam có thái độ rất vô lễ với một người phụ nữ cao tuổi. Chuyến bay chẳng có giải trí. Hệ thống liên lạc thì hư hỏng. “SGN-ICN-SGN, old A330-200, very poor drink services on SGN-ICN (5 hour flight), inflight entertainment was limited to ceiling screens, PTVs not working, no lights, controls unfound in both seats 21J/21K. One flight attendant was quite intolerant to an elderly woman. ICN-SGN flight, drink services were better. Almost all the PTVs not working, poor entertainment, only one screen for a whole rear cabin. No lights (not working - seat 45J/45K) for reading despite the fact that all windows were shut. Plane parked on the apron and we were transported to the terminal under the 33 degrees Celsius while a lot of airbridges not occupied.”

(e) Tiếp viên nói tiếng Anh không thạo. Tiếp viên lười biếng, chỉ tay cho khách chứ không chịu giúp đỡ khách. Tiếp viên ăn nói thô lỗ với khách. Không có thông tin gì về chuyến bay, cũng chẳng có thủ tục diễn tập an toàn trong khi bay.
“Flight attendants (FA) serving Business was surly and spoke very poor English. She pointed to items when she came to collect them, rather than reaching for them or asking us to pass items to her which we would have been more than happy to do! Our business class meal was 3 x small open sandwich triangles with lettuce, processed ham meat and gherkin served on stale bread. Diet Coke was served warm and when I asked for an accompanying glass of water, the FA snarled and poured it only 1/3 full. There was a coffee/tea cup on the meal tray, however, we were never offered a hot beverage. No flight information was provided from the cockpit and no crew were in the cabin during the safety demonstration. The landing was just as poor from a safety perspective. No crew member walked through the business cabin to check that the cabin was secure for landing. Whilst we landed, at least 3 window shutters were down, 3 chairs were reclined with sleeping passengers and numerous people had electronic equipment operating. My main concern with this flight was not the meal or service (disappointing as it was) - it was the lack of detail and interest given to the safety of the passengers on board.”

(f) Vị hành khách này giải thích tại vì VNA là độc quyền, nên họ muốn làm gì thì làm. Ông thề sẽ không bay với VNA trong các chuyến đi quốc tế.
“I have resided in Vietnam for 9 years and used this airline often _there is usually no alternative_a monopoly! Pacific Airlines is apparently also owned by state connected people. When liberalisation comes we can expect improvement. Whilst not necessarily a scam as another user commented I too fell foul of the name problem. We did not include all of our daughter s Vietnamese names. The airline needs to stop charging for rectification of names as it is costing it business. I for one never choose to fly VN internationally due to this policy. In general I agree with your rating - a reasonable airline with some room for improvement. The staff is well presented but lack training in dealing with things when they go wrong. Finally consider carefully paying for business class when using Hue airport. When I did in Jan 2006 comfort and services were not up to scratch.”

(g) Vị khách sau đây thì khuyên tiếp viên nên cải thiện thái độ với hành khách. “BNE-SYD-SGN-ICN with Y Class. BNE-SYD with QF (737-400) and arrived in SYD on time and could take Qantas Transit Bus to International Terminal. Check-in no problem but we were not informed that the flight would be delayed because 777-200 had not arrived Sydney yet. Flight delayed about 2.5 hours. Onward travel SGN-ICN was with 767-300 departing at 1:00AM but then this flight was also delayed to 3:00AM. No one explained what was happening but all passengers were issued with another boarding passes. VN provided a hotel room during the transit time in the middle of Ho Chi Minh City. But they really do need to improve the cabin crew attitude towards the passengers and services.”

Và tôi ...

Tôi thường bay với Vietnam Airlines nên có thể “làm chứng” rằng tất cả những nhận xét trên đây tôi đều kinh qua trong thực tế. Không một chuyến bay nào với VNA mà hệ thống giải trí hoàn hảo cả. Lúc nào cũng có hư hỏng cái gì đó. Chuyến bay từ SGN sang Paris hoàn toàn không có giải trí gì cả và cũng chẳng ai xin lỗi. (Cần nói rằng đối với United Airlines của Mĩ – một hãng cũng chẳng tốt gì – chỉ cần một vài ghế mà hệ thống giải trí hư là sau chuyến bay họ tự động gửi tiền lại cho khách để tạ lỗi về sự cố đó. Chúng ta không kì vọng VNA làm được chuyện này, ít nhất là 100 năm nữa).

Tôi thường hay nói với tiếp viên VNA rằng sở dĩ VNA còn "làm ăn" được ở ngoài này là một phần do những người ở thế hệ chúng tôi, những người sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, còn mang nặng trong lòng tình cảm cho quê hương, và muốn giúp quê hương bằng mọi giá, kể cả bay với VNA dù biết rất rõ rằng cung cách phục vụ của VNA chưa đạt. Chúng tôi muốn thấy VNA lớn mạnh trong tương lai. Nhưng đối với thế hệ con cháu của chúng tôi thì chắc chắn chúng sòng phẳng hơn, chúng nó sẽ không bao giờ chấp nhận cung cách phục vụ của VNA với cái giá vé đắt hơn các hãng khác như Singapore Airlines hay Thai Airways mà phục vụ và dịch vụ của những hãng này thì cách xa VNA cả 100 năm ánh sáng.

Điểm qua những nhận xét tích cực và tiêu cực trên đây về tiếp viên của Vietnam Airlines tôi có thể “vẽ” chân dung của họ như sau. Họ là những người có sắc diện tương đối dễ nhìn (chứ chẳng đẹp đẽ gì), nhưng có lẽ vì kém huấn luyện hay thiếu trình độ văn hóa, cho nên họ thường kém cỏi trong giao tiếp bằng tiếng Anh, gắt gỏng với hành khách, ăn nói thô lỗ với hành khách. Một hình ảnh khác mà tôi thấy cũng rất thực là phần lớn tiếp viên VNA không biết (hay không muốn) phục vụ khách; thay vào đó, họ chỉ tay (như một hành khách Tây nhận xét). Chẳng hạn như thay vì giúp khách để hành lí lên cabin, thì họ chỉ tay để hành khách tự làm. Chỉ là một cử chỉ thân thiện giúp khách (vì thật ra chưa chắc đó là nhiệm vụ của họ) mà tiếp viên VNA cũng không làm được. Điều này chứng tỏ họ lười biếng. Và, chính vì lười biếng, nên đúng như một vị khách Tây nhận xét là suốt chuyến bay họ thu mình, tụm nhóm tán dóc trong khu vực của họ.

Chấp nhận bay với VNA là chấp nhận mù thông tin. Nếu cơ trưởng là người Việt thì mù thông tin gần như có xác suất 100%. Không như cơ trưởng của các hãng hàng không quốc tế khác, các cơ trưởng Việt Nam rất ư là khiêm tốn, tiết kiệm lời nói. Thật ra, nói “tiết kiệm” là hơi oan, vì trong thực tế họ không bao giờ nói chuyện với khách, không thông báo cao độ, chẳng thèm cho biết bao giờ đáp, v.v… Trong khi đó, thử bay với các hãng như Singapore Airlines, United Airlines, hay Qantas, hành khách sẽ được thông báo tường tận trước và sau khi cất cánh, như chuyến bay sẽ được cất cánh từ hướng nào, đi hướng nào, tình hình thời tiết ra sao, cao độ bao nhiêu ... Có cơ trưởng, nhất là cơ trưởng Mĩ và Úc, còn hài hước thông báo tin tức về các trận đá bóng cho hành khách biết. Bay với các hãng này, chúng ta có cảm tưởng cơ trưởng như là người ngồi bên cạnh mình, rất thân mật và quan tâm đến mình trong suốt chuyến bay.

Tôi hoàn toàn đồng ý với một hành khách Tây khi ông viết: “they really do need to improve the cabin crew attitude towards the passengers and services.” (tạm dịch: Họ thật sự cần phải cải tiến thái độ phục vụ và đối xử với khách).

NVT

PS. Phải nói ngay rằng những tin tức gần đây về tiếp viên của Vietnam Airlines toàn là … tin xấu (bad news). Chỉ cần gõ cụm từ “Tiếp viên Vietnam Airlines” chúng ta sẽ thấy hoàng loạt cái tít như:
Tiếp viên Vietnam Airlines bị nghi lấy tiền của khách ,
Tiếp viên Vietnam Airlines bị nghi nhập vàng lậu,
Ba tiếp viên của Vietnam Airlines bị giữ tại Hàn Quốc,
Thêm Một Tiếp Viên Vietnam Airlines Buôn Lậu,
Phi công Vietnam Airlines nhận buôn lậu,
Một tiếp viên Vietnam Airlines bị bắt giữ ở Úc,
Vietnam Airlines sa thải tiếp viên buôn lậu thuốc lá,
Một tiếp viên Vietnam Airlines bị hải quan Úc phạt 10.000 đôla, v.v…

Chưa bao giờ tiếp viên Vietnam Airlines bị nhiều tai tiếng như hiện nay.

Chủ Nhật, 22 tháng 11, 2009

Bàn về tiêu chuẩn phong chức danh GS/PGS

Hôm kia, tôi có viết trong entry về kết quả phong hàm GS/PGS rằng người trẻ tuổi nhất là 32 tuổi. Hôm nay, qua Tuổi Trẻ tôi mới biết người đó là một nhà khoa học máy tính (“Phó giáo sư 31 tuổi: học xong về nước ngay”). Nhưng chẳng hiểu sao máy tính của tôi “nó” tính chẵn là 32 tuổi, nhưng điều đó không quan trọng. Quan trọng là đợt này có người tuổi trẻ tài cao được phong hàm PGS. Điều đáng nói là anh này cũng học từ Úc (trường Đại học Wollongong).

Trong một entry trước, tôi có nhận xét rằng Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước (HĐCDGSNN) hình như không quan tâm đến các tiêu chuẩn về nghiên cứu khoa học khi họ xét phong hay đề bạt chức danh giáo sư, và điều này là một điều bất bình thường. Bất bình thường là vì hầu như khắp nơi trên thế giới, các đại học đều dựa vào thành tựu nghiên cứu khoa học và thành tích giảng dạy làm 2 tiêu chuẩn để đề bạt chức danh khoa bảng. Thành tựu khoa học được phản ảnh qua số lượng và chất lượng ấn phẩm khoa học mà ứng viên đã công bố trên các tập san quốc tế. Ở đây, cần phải nhấn mạnh sự khác biệt giữa (a) các bài báo đăng trong các hội nghị (gọi là conference proceedings hay tương tự) và (b) những bài báo công bố trên các tập san khoa học có bình duyệt nghiêm chỉnh. Khi nói đến “công bố quốc tế”, người ta chỉ nói đến những bài báo ở dạng (b). Cũng có ngành xem những bài báo ở dạng (a) là “công bố quốc tế” nhưng phải là các hội nghị lớn có uy tín, có bình duyệt hẳn hoi, và được cộng đồng của ngành đó công nhận. Trong ngành y, tất cả các bài báo trong các hội nghị -- dù lớn hay nhỏ -- đều không bao giờ được xem là “công bố quốc tế”.

Thành tích khoa học của anh Duy cho thấy anh rất tích cực làm việc, tham dự nhiều hội nghị. Nhưng hình như thành tựu khoa học của anh chỉ dừng ở đó. Không thấy anh công bố một bài báo khoa học nào trên các tập san quốc tế, mà chỉ thấy toàn những bài báo trong hội nghị, kể cả hội nghị trong nước. Có lẽ công bố bài báo trong hội nghị là “văn hóa ngành” bên khoa học máy tính chăng. Cũng có thể đó là văn hóa và tiêu chuẩn phong hàm ở Việt Nam.

Vậy câu hỏi đặt ra là ở các nước Âu Mĩ người ta làm như thế nào ? Ở các nước như Mĩ hay Úc này, muốn đề bạt vào các chức vụ khoa bảng như GS/PGS, ứng viên phải hội đủ một số điều kiện và tiêu chuẩn. Những điều kiện và tiêu chuẩn này thường không cố định hay cụ thể, mà còn tùy thuộc vào từng địa phương, đẳng cấp của trường đại học, và bộ môn khoa học. Chẳng hạn như mặc dù điều kiện đầu tiên là ứng viên phải có văn bằng tiến sĩ, nhưng trong các bộ môn như luật khoa, kinh tế hay y khoa, có khi ứng viên chỉ có bằng thạc sĩ (thậm chí cử nhân) cũng có thể xin đề bạt vào các chức vụ giáo sư.

Điều kiện thứ hai là thời gian. Thông thường, ứng viên thường phải trải qua ít nhất là hai năm nghiên cứu sau khi xong học vị tiến sĩ để có thể xin đề bạt lên chức vụ giảng sư (hay assistant professor). Thời gian cần thiết để một assistant professor được đề bạt lên phó giáo sư thường là ít nhất 3 năm và cao nhất là 6 năm. Từ phó giáo sư lên giáo sư, thời gian cần thiết ít nhất là 5 năm. Những con số trên đây chỉ là những qui định rất chung chung, bởi vì trong thực tế, nó còn tùy thuộc vào từng cá nhân ứng viên và nhu cầu của bộ môn khoa học. Trong các bộ môn như công nghệ thông tin, y học, kinh tế, v.v… thời gian tối thiểu có thể ngắn hơn những qui định chung trên đây.

Về tiêu chuẩn chung, để được đề bạt vào các chức vụ khoa bảng trên, ứng viên phải tự chứng minh và được đánh giá là những nhà khoa học hay nhà giáo xuất sắc:

  • Để trở thành một assistant professor (hay lecturer bên Úc và Anh), ứng viên phải cung cấp bằng chứng cho thấy mình xuất sắc trong nghiên cứu khoa học, giảng dạy, và uy danh được thừa nhận trong phạm vi trường đại học và quốc gia ;
  • Để được đề bạt vào chức phó giáo sư, ứng viên phải cung cấp bằng chứng cho thấy mình xuất sắc trong nghiên cứu khoa học, giảng dạy, và uy danh được thừa nhận trong phạm vi quốc gia và quốc tế, có đóng góp cho việc phát triển chuyên môn, và có công trong việc đào tạo sinh viên cấp tiến sĩ ;
  • Để được đề bạt từ phó giáo sư lên giáo sư, ngoài thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học, được đồng nghiệp quốc tế công nhận, ứng viên còn phải chứng minh cho thấy mình có khả năng lãnh đạo chuyên ngành trên trường quốc tế.

Về tiêu chuẩn "cụ thể", đề bạt giáo sư và giảng sư, các đại học thường dựa vào 4 tiêu chuẩn chính : thành tích hoạt động khoa học, giảng dạy và quản lí bộ môn, khả năng thu hút tài trợ cho nghiên cứu, và hoạt động cộng đồng.

Thành tích hoạt động khoa học được đánh giá bằng các tiêu chí như số lượng và chất lượng bài báo khoa học đã công bố, số lượng bằng phát minh (patents of invention), uy danh và sự công nhận của giới chuyên môn trong ngành. Không có trường nào có qui định cụ thể ứng viên phải có bao nhiêu bài báo khoa học để được đề bạt, nhưng thông thường, những con số được "hiểu ngầm" là assistant professor phải có từ 5 bài báo trở lên, phó giáo sư thì ít nhất là 20, và giáo sư thì ít nhất là 50. Chất lượng bài báo thường được đánh giá bằng hệ số ảnh hưởng (impact factor) của tập san mà bài báo khoa học được công bố. Hệ số ảnh hưởng của tập san cũng tùy thuộc vào bộ môn khoa học (chẳng hạn như các tập san thuộc bộ môn khoa học thực nghiệm thường có hệ số ảnh hưởng cao hơn các tập san trong các ngành khoa học tự nhiên và toán học), cho nên một cách đánh giá chất lượng khác là tính số lần các nhà khoa học khác trích dẫn bài báo (citations). Số lần trích dẫn nhiều cũng có nghĩa là công trình nghiên cứu có ảnh hưởng lớn trong chuyên ngành. Nếu ứng viên công bố toàn những bài báo mà không ai trích dẫn thì giá trị của chúng cũng chẳng cao hơn con số 0 (vô dụng) bao nhiêu !

Tiêu chuẩn về giảng dạy thì khó đánh giá hơn, bởi vì người đánh giá chính là sinh viên, và rất ít khi nào đại học tổ chức những cuộc bình bầu thầy cô qua hỏi ý kiến sinh viên một cách có hệ thống ! Nhưng cũng có thể đánh giá qua việc ứng viên khuyến khích sinh viên đào sâu suy nghĩ, hay đóng vai trò hàng đầu trong việc phát triển course học trong phạm vi trường đại học hay quốc gia.

Thu hút tài trợ cho nghiên cứu có liên quan mật thiết với thành tích hoạt động khoa học : nhà khoa học có thành tích khoa học cao dễ xin tài trợ và có khả năng thu hút tài trợ nhiều hơn nhà khoa học mới ở bước đầu sự nghiệp. Thông thường một phó giáo sư thường chủ trì những công trình nghiên cứu lên đến hàng trăm ngàn đô-la, và một giáo sư thường chủ trì những công trình hàng triệu đô-la.

Giáo sư đại học không nên chỉ ngồi trong tháp ngà, mà còn phải đóng góp vào các hoạt động cộng đồng. "Cống hiến cộng đồng" ở đây có nghĩa là giáo sư phải tích cực đóng góp vào những hoạt động nhằm phát triển mối liên hệ giữa đại học và cộng đồng, tham gia vào việc phát triển các hiệp hội chuyên ngành, và đóng góp vào những bàn luận về các vấn đề xã hội, kinh tế và chính trị ở bình diện quốc gia và quốc tế. Phải thừa nhận rằng tiêu chuẩn này tương đối chủ quan vì không thể cân đo đong đếm được ; do đó, dù được xem là một tiêu chuẩn, trọng lượng của tiêu chuẩn này trong việc đề bạt chức vụ khoa bảng không mấy cao.

Nói tóm lại, trong 4 tiêu chuẩn này, thành tích hoạt động khoa học được xem là tiêu chuẩn số 1, còn các tiêu chuẩn khác cũng được xem xét nhưng trọng lượng không cao. Một số trường đòi hỏi ứng viên phải đạt được mức độ xuất sắc (excellence) ít nhất là hai tiêu chuẩn để được xét duyệt tiến phong chức danh giáo sư ; ứng viên chỉ xuất sắc một tiêu chuẩn thì không được xét đơn đề bạt. Một số tiêu chuẩn cụ thể cho từng cấp bậc giáo sư có thể tóm lước như sau:

Để được đề bạt lên chức assistant professor, ứng viên phải có công bố ít nhất là 5 bài báo khoa học mà ứng viên là tác giả số một của bài báo. Tất nhiên, khi nói đến "bài báo khoa học" ở đây là đề cập đến những bài báo trên các tập san có cơ chế bình duyệt nghiêm chỉnh (còn gọi là peer-review system), chứ không phải những bài báo trên các báo chí phổ thông dành cho công chúng. Ngoài ra, ứng viên còn phải chứng minh mình có khả năng giảng dạy, có khả năng phát triển course học hữu hiệu cho khoa. Các tiêu chuẩn về thu hút tài trợ và hoạt động cộng đồng cũng được xem xét, nhưng không phải là tiêu chuẩn hàng đầu, bởi vì ứng viên còn trong giai đoạn "tập sự".


Để được đề bạt lên chức phó giáo sư, ứng viên cần phải có ít nhất là 20 bài báo khoa học trên các tập san quốc tế (có bình duyệt), và ít nhất là 30% trong số này phải trên các tập san số một trong ngành. Về giảng dạy, ứng viên phải chứng tỏ mình có khả năng giảng dạy, và đã đào tạo thành công sinh viên thạc sĩ và ít nhất là đào tạo thành công một tiến sĩ. Ngoài các tiêu chuẩn về nghiên cứu và giảng dạy, ứng viên còn phải chứng minh mình có uy tín trong phạm vi quốc gia và quốc tế, tức là được mời giảng dạy tại các đại học hay viện nghiên cứu khác (ngoài trường đại học). Ứng viên cũng phải chứng minh mình đã có cống hiến góp phần nâng cao tri thức cho quần chúng qua các hoạt động cộng đồng hay ngoài đại học, như làm cố vấn cho các cơ quan chính phủ, công ti kĩ nghệ, hay viết báo cho các báo phổ thông nhằm phổ biến kiến thức. Ứng viên còn phải chứng tỏ mình có cống hiến cho chuyên ngành như tham gia bình duyệt báo khoa học cho các tập san quốc tế, tham gia trong ban chấp hành các hiệp hội chuyên môn, và đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức hội nghị, v.v…

Từ phó giáo sư lên giáo sư là một bước nhảy vọt tương đối lớn, cho nên tiêu chuẩn cũng càng cao. Tuổi đời trung bình của một giáo sư là 55 ; rất ít ai được đề bạt chức danh giáo sư trước độ tuổi 40. Về tiêu chuẩn nghiên cứu bất thành văn, thông thường các ứng viên phải có ít nhất là 50 bài báo khoa học, và trong số này ít nhất là 50% phải trên các tập san số một trong ngành. Chỉ số H trung bình của một giáo sư các trường lớn bên Mĩ thường là 20 trở lên. Số lượng bài báo phải đều hàng năm, chứ không phải bất thường (điều này chứng tỏ ứng viên có khả năng hoạt động khoa học về lâu về dài)! Về đào tạo, ứng viên phải đào tạo thành công ít nhất là 3 tiến sĩ trong thời gian giữ chức phó giáo sư. Ứng viên phải chứng minh đã từng chủ trì các công trình nghiên cứu lớn (3 năm trở lên với ngân sách trên nửa triệu đô-la). Ngoài các hoạt động cộng đồng và cố vấn cho chính phủ, quan trọng hơn hết ứng viên phải chứng minh mình có uy danh trên trường quốc tế. Nói cách khác, ứng viên phải từng được mời giảng dạy tại các đại học khác, được mời làm chủ tọa (chair) các hội nghị chuyên môn hay được mời làm phát biểu viên chính (keynote speaker) trong các hội nghị chuyên ngành, được bổ nhiệm vào ban biên tập của các tập san khoa học quốc tế, được mời bình duyệt các dự án nghiên cứu khoa học, v.v…

Đối chiếu các điều kiện và tiêu chuẩn trên đây với các tiêu chuẩn đề bạt giáo sư ở nước ta, ai cũng thấy có nhiều khác biệt, nhất các tiêu chuẩn liên quan đến hoạt động nghiên cứu khoa học. Chẳng hạn như trong một bài phỏng vấn đăng trên VietNamNet ngày 11/3/2004 (http://vietnamnet.vn/giaoduc/vande/2004/03/54931), Giáo sư Đỗ Trần Cát cho biết : « Mỗi ứng viên cho chức danh giáo sư phải có 2 điểm - tương đương với hai công trình - đăng trong các tạp chí uy tín », và mỗi ngành chỉ có hai « tạp chí uy tín » ở trong nước, hiểu theo nghĩa « nếu đăng ở đấy thì nó khó, chất lượng cao hơn. Còn việc chọn đâu là hai tạp chí uy tín của mỗi ngành thì do hội đồng ngành đề xuất, hội đồng thường trực sẽ thông qua. Còn các bài báo đăng ở tạp chí khoa học ngoài nước tất nhiên là không hạn chế rồi ». Nói cách khác, theo qui định này, để đề bạt chức vụ giáo sư, ứng viên chỉ cần có 2 bài báo khoa học ! Tôi nghĩ tiêu chuẩn này quá … thấp cho một giáo sư. Ngay cả tiêu chuẩn "ít nhất 12 điểm công trình" cho một giáo sư cũng còn quá thấp.

Xã hội có quyền đặt kì vọng cao vào những nhà khoa học mang chức danh giáo sư, bởi vì họ là một phần của bộ mặt của khoa học Việt Nam. Người dân muốn thấy những người mang hàm giáo sư phải có khả năng tương xứng với đồng nghiệp quốc tế. Trong chiều hướng hội nhập quốc tế có lẽ đã đến lúc chúng ta xem xét lại các tiêu chuẩn đề bạt giáo sư ở nước ta. Đành rằng cũng cần phải xem xét đến các điều kiện mang tính địa phương trong khi đề bạt giáo sư, nhưng các hoạt động khoa học thì lại mang tính quốc tế, và không có lí do gì các thước đo khách quan mà đa số nước trên thế giới đang sử dụng không áp dụng cho nước ta. Việt Nam có thể nới lỏng hay hạ thấp vài con số để có giáo sư, nhưng về phương cách làm việc và thước đo thành tích khoa học thì không nên làm khác quốc tế, nhất là trong lúc chúng ta muốn hội nhập.

NVT

Thứ Sáu, 20 tháng 11, 2009

Vài nhận xét về kết quả phong hàm giáo sư 2009

Ngày 18/11 vừa qua, Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước (HĐCDGSNN) vừa công bố danh sách các nhà khoa bảng Việt Nam mới được phong hàm giáo sư (65 người) và phó giáo sư (641 người). Đây là đợt xét phong cho cả 2 năm 2008 và 2009. Tôi tò mò làm một vài phân tích dựa vào số liệu trên trang web của HĐCDGSNN và số liệu tôi thu thập từ mấy năm trước thì thấy vài xu hướng thú vị.

Thứ nhất là số lượng GS, PGS được phong tăng đáng kể trong vòng 5 năm qua. Nhìn qua Bảng 1 dưới đây, chúng ta thấy so với năm 2005, số GS được xét phong tăng nhanh trong 2 năm 2007 (tăng 32%) và 2008-2009 (tăng 58%). Số PGS được xét phong vào năm 2008-2009 tăng vọt, hơn 2 lần so với năm 2005.

Nguồn: 2005, 2006, 2007, 2008-9

Thứ hai là số GS, PGS ngành y chiếm đa số
. Trong số 706 GS và PGS được phong năm 2008-2009, có đến 21% (n = 148) là những người làm việc ngành y sinh học. Những ngành khác cũng có nhiều GS và PGS được xét phong là: kinh tế (n=87 người, 12%), khoa học tự nhiên (n=81, 11%), hóa học (n=35, 5%), nông học (n=27, 4%), vật lí (n=24, 3.4%), thủy lợi (n=21, 3%), triết học (n=20, 2.8%), và chính trị học (n=14, 2%).

Có lẽ điều hơi ngạc nhiên là ngành thủy lợi có khá nhiều giáo sư. Trong số 21 người được phong GS và PGS ngành thủy lợi, có gần 1/3 là GS, tỉ lệ này cao nhất trong các ngành. Qua những tai tiếng về những đập thủy lợi “chết người” gần đây, điều này cũng làm tôi ngạc nhiên, nhưng không loại trừ khả năng đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên.

Thứ ba là độ tuổi. Tuổi trung bình của GS Việt Nam (trong đợt phong năm 2008-2009) là 57 (thấp nhất là 45 và cao nhất là 69). Các PGS có độ tuổi tương đối trẻ hơn: trung bình 50 (thấp nhất 32 và cao nhất 71). Ở Mĩ theo thống kê thì tuổi trung bình của giáo sư (full professor) là 55; rất ít ai được đề bạt chức danh này trước độ tuổi 40. Một thống kê ở Úc cho thấy năm 1982, tuổi trung bình của giáo sư là 52, phó giáo sư và “reader” là 48, senior lecturer 43, và lecturer 37. Như vậy, so với các nước tiên tiến, tuổi trung bình của GS và PGS Việt Nam tương đối cao hơn.

Thứ tư là chức danh GS/PGS ở Việt Nam vẫn là một loại phẩm hàm. Ở các nước trong vùng hay phương Tây, chức danh GS/PGS thường gắn liền với một trường đại học. Chẳng hạn như ở Viện Garvan chúng tôi, có nhiều người với chức danh GS hay PGS nhưng đó là những chức danh do trường UNSW cấp, vì họ có đóng góp cho trường. Còn ở VN, có nhiều người mang hàm này không có liên quan đến một trường nào, vì chức danh này là một phẩm hàm. Như những năm trước, một số lớn những người được tiến phong chức danh GS/PGS là những người làm việc hành chính, quản lí, không liên quan gì đến giảng dạy đại học hay làm nghiên cứu khoa học. Chẳng hạn như năm nay, trong số 148 người được phong hàm GS, PGS thuộc ngành y sinh học, có ít nhất là 3 người làm việc trong Bộ Y tế. Vấn đề này đã được đề cập đến nhiều lần trong quá khứ như là một điểm "không giống ai" nhằm cải cách hệ thống đề bạt chức danh GS, nhưng hình như cho đến nay vẫn chưa có gì thay đổi. Hệ quả là chỉ có 330 GS và PGS (tức chỉ 4.7% tổng số GS/PGS trên cả nước) đang làm nhiệm vụ giảng dạy trong 376 trường đại học và cao đẳng. Đó là một điều bất bình thường!

Thứ năm là cách tính điểm. HĐCDGSNN công nhận 56 tạp chí khoa học trong nước (liên quan đến lĩnh vực y khoa, xem danh sách dưới đây). Bài báo trên các tạp chí này được tính điểm từ 0 đến 1. Các tập chí được chia thành 3 nhóm dựa vào điểm mỗi bài báo: 0 đến 0.5 điểm, 0 đến 0.75, và 0 đến 1 điểm. Không rõ cách xác định điểm như thế nào mà lại dao động từ 0 (tức là có bài báo không có điểm gì cả). Còn các tạp chí nước ngoài, HĐCDGSNN chia thành 2 nhóm: nhóm có impact factor trên 2 có điểm từ 0 đến 2; nhóm có impact factor 2 hay thấp hơn có điểm từ 0 đến 1. Nói cách khác, một bài báo trên tập san như Science, Nature, New England Journal of Medicine, JAMA, hay Lancet chỉ cao hơn 1 điểm so với một bài báo trên Nghiên cứu Y học hay Y học TP. Hồ Chí Minh! Tôi e rằng chẳng những cách tính điểm như thế thật là vô lí và không công bằng, mà còn làm nản lòng những ai phấn đấu công bố quốc tế.

Với cách tính điểm như trên, nhiều người vẫn lo ngại về “chất lượng” của giáo sư Việt Nam, bởi vì làm GS/PGS mà thiếu những công trình công bố quốc tế (hay có mà quá "mỏng") thì không mấy hợp lí. Theo báo chí thì tính đến năm 2007, VN đã có trên 6600 GS và PGS. Như vậy, hiện nay, VN chắc có trên 7000 GS và PGS (khấu trừ một số qua đời và số mới được phong). Đã có người đặt câu hỏi trong số này có bao nhiêu xứng đáng với chức danh đó. Cách đây không lâu, GS Hoàng Tụy có phát biểu rằng chỉ có 20% giáo sư VN là xứng đáng với chức danh đó (VN có bao nhiêu GS, PGS trình độ quốc tế? ).

Nói tóm lại, qui trình và tiêu chuẩn đề bạt chức danh GS/PGS ở Việt Nam đã có cải tiến đáng kể trong những năm gần đây, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều chuẩn còn bất hợp lí và chưa theo kịp xu hướng phát triển khoa học trên thế giới.

NVT

Tham khảo:

Over R. Career prospects for academics in Australian universities. Higher Education 1985;14: 497-512.

Có thể xem thêm tỉ lệ thành bại trong đề bạt chức danh GS/PGS ở đây.

Ghi thêm: Báo Nhân Dân số ra ngày hôm nay cho biết từ năm 1980 đến nay, VN đã công nhận 1336 GS và 7062 PGS.


Danh sách các tập chí khoa học được tính điểm cho năm 2009 (Y học):

Điểm từ 0 đến 0.5
Thông tin Y học (trước 2001)
Đông y (trước 2009)
Công trình nghiên cứu Y học Quân sự (trước 2001)
Vệ sinh phòng dịch (trước 2001)
Châm cứu Việt Nam
Dược học
Dược liệu
Hậu môn-Trực tràng
Khoa học
Khoa học và Công nghệ
Kiểm nghiệm thuốc
Nội tiết và các rối loạn chuyển hóa
Nội khoa
Ngoại khoa
Thông tin Y – Dược học
Y học thm họa và bỏng
Nghiên cứu Y học cổ truyền Việt Nam
Nhãn khoa Việt Nam
Khoa học
Ung thư học Việt Nam
Phụ sản
Nhi khoa
Bảo hộ lao động
Gia đình và Trẻ em
Hóa học
Hóa học và ứng dụng
Khoa học và Công nghệ
Khoa học
Khoa học
Dân số và Phát triển
Khoa học kỹ thuật Nông-Lâm nghiệp
Khoa học kỹ thuật Thú y
Khoa học kỹ thuật Thủy lợi và Môi trờng
Khoa học Thể thao
Nghiên cứu con ngời
Y sinh hóa
Hình thái học (trước 2009)
Tâm thần học (trước 2009)
Da liễu (trước 2009)
Phẫu thuật thần kinh (trước 2009)
Sinh học
Khoa học và phát triển (cũ: Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp)
Khoa học Tiêu hóa Việt Nam
Gan Mật Việt Nam

Điểm từ 0 đến 0.75

Phòng chống sốt rét và các bệnh ký sinh trùng
Revue Medicale
Sinh lý học
Y học lâm sàng
Y học Quân sự
Y tế công cộng
Y học thực hành
Tim mạch học

Điểm từ 0 đến 1
Nghiên cứu Y học
Y học TP. Hồ Chí Minh
Y học Việt Nam
Y dược học Quân sự
Y học dự phòng
Y dược học lâm sàng 108
Tạp chí Công nghệ Sinh học

Tạp chí nước ngoài

Các chỉ số y học ngoài nước có chỉ số IF (impact factor) ≥ 3: từ 0 đến 2 điểm.
Các chỉ số y học ngoài nước có chỉ số IF (impact factor) < 3: từ 0 đến 1 điểm.

Thứ Năm, 19 tháng 11, 2009

Nhớ thầy cô

Việt Nam chúng ta có Ngày Nhà giáo. Nhiều nước trên thế giới (như Úc chẳng hạn cũng có Ngày Nhà giáo hay Teachers’ Day), nhưng hình như không rầm rộ như ở Việt Nam. Tôi thấy Ngày Nhà giáo ở Việt Nam là một truyền thống hay. Hồi xưa, trước 1975, người ta thường ví thầy cô là kĩ sư tâm hồn, và cách ví von đó chẳng sai chút nào. Không thầy đố mày làm nên. Đó là câu mà ông bà mình vẫn hay nói. Trong đời mình, ai cũng có một người thầy hay một người cô đáng nhớ.

Tôi đã nói qua về những người thầy của tôi: đó là thầy P và anh Hai tôi. Hôm nay, chợt nhớ một chuyện xưa cũng cảm động, nên tôi lại nhân cơ hội này nói qua về một người thầy và cô mà tôi theo học năm đệ ngũ. Câu chuyện của hai người cũng là một "chứng từ" cho một thời dao động lịch sử ở nước ta mà có lẽ ít người trẻ bây giờ biết được.

Thầy tôi tên B, dạy văn chương. Nghe nói Thầy được biệt phái hay giải ngũ từ quân đội. Thầy B người thấp, không đẹp trai mấy nhưng không xấu tướng, ăn nói hoạt bát, miệng lúc nào cũng cười, áo chemise trong quần tây, trông rất lịch sự, Thầy có chiếc vespa rất oách (thưở đó, chỉ có Thầy và hiệu trưởng có vespa). Thầy dạy văn tuyệt vời. Tôi mê thơ Nguyễn Bính cũng là từ Thầy.

Còn Cô tên là H, dạy toán. Hình như lúc đó, Cô chỉ mới tốt nghiệp đại học sư phạm vài năm. Lúc đó, dù còn nhỏ nhưng đám học trò chúng tôi đã cảm nhận được cô H đẹp lộng lẩy, y như câu nói "mặt hoa da phấn". Tôi vẫn còn nhớ Cô thường đến trường tên chiếc xe Honda Dame màu trắng, áo dài thước tha, tóc dài, đeo kính mát đen (thời trang thời đó), và mặt lúc nào cũng tươi như hoa nhưng rất nghiêm trang. Cô dạy toán cực kì thú vị, và tôi phải thú nhận rằng tôi ham mê toán thời đó cũng một phần là từ cách dạy của cô. Sau này tôi vẫn sử dụng cách dạy đại số của Cô là phải làm từng bước một, hay dấu = phải ngay hàng thẳng lối, hay dấu phân số phải nằm giữa dấu =, dấu căn số phải viết đâu ra đó, vân vân. Tôi là học trò cưng của cả hai người, vì nói cho ngay, lúc đó tôi học cũng kha khá, nên được nhiều thầy cô quí mến.

Các phòng học của trường được thiết kế theo kiểu bốn dãy phòng hình thành theo mô hình hình vuông, chính giữa là một sân cỏ rộng. Chẳng hiểu ngẫu nhiên hay có sắp xếp, cứ đến giờ học của cô H thì phòng đối diện là giờ của thầy B. Những khi có giờ của cô H, thầy B cho mở cửa toang, dạy rất hăng và … hay. Thầy giảng thao thao bất tuyệt. Sau này, nghĩ lại tôi mới biết là những lời giảng của Thầy đều nhắm vào cô như là một cách tỏ tình. Thật ra, lúc đó thầy B thương cô H (còn Cô có thương Thầy B hay không thì chẳng ai chưa biết). Thầy oang oang giảng bài thơ nổi tiếng của Nguyễn Bính: Nhà nàng ở cạnh nhà tôi / cách nhau cái dậu mồng tơi xanh dờn / Hai người sống giữa cô đơn / Hình như nàng có nỗi buồn giống tôi … thỉnh thoảng còn đem thơ Xuân Diệu ra đọc: Làm sao cắt nghĩa được tình yêu / Có nghĩa gì đâu một buồi chiều / Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt / Bằng mây nhè nhẹ gió hiu hiu. Có vài lần, Thầy nhờ tôi trao thư cho cô H, nhưng thú thật lúc đó tôi chưa biết điều đó có ý nghĩa gì. Được Thầy giao cho “trọng trách” như thế là hãnh diện lắm rồi! Còn phần cô, tôi nhớ chỉ có 2 lần cô nhờ tôi trao thư cho Thầy.

Bẵng đi một thời gian dài cũng trên 10 năm gì đó, đến đầu năm 1981, tôi tình cờ gặp lại Thầy và Cô, lúc này đã là vợ chồng. Cả Thầy và Cô đều … “mất dạy”. Nhìn Thầy da xậm nắng, dáng dấp phong trần, tôi hỏi qua Thầy làm nghề gì. Thầy cho biết sau 1975 đi học cải tạo 2 năm, ra khỏi trại không còn dạy học, làm đủ thứ nghề khuân vác, đạp xe lôi, buôn bán ... để sống qua ngày. Nay thì Thầy có việc làm tương đối ổn định hơn: bán vé xe đò! Còn Cô thì tôi không biết làm gì. Tôi hỏi dạo này người ta vượt biên nhiều quá, sao Thầy Cô còn ở đây, thì Thầy méo miệng cười buồn nói: tiền đâu, nghèo rớt mồng tơi mà. Nhìn hai người, tôi chợt ngậm ngùi cho khó khăn mà hai người phải trải qua. Tôi không còn nhận ra một Thầy B sang trọng ngày nào, không còn nhận ra cô H thước tha, đài các của ngày xưa. Ôi, thời thế làm cho Thầy và Cô tôi nghèo khó và tiều tụy như bây giờ. Thế nhưng Thầy vẫn tươi cười, thậm chí còn mời tôi đi uống cà phê! Hôm đó là ngày tôi gặp hai Thầy Cô lần cuối, vì chỉ vài tháng sau là tôi rời Việt Nam. Cho đến nay, gần 30 năm sau, tôi vẫn chưa gặp lại Thầy B và cô H. Nhưng hình bóng của Thầy và Cô vẫn in đậm trong tôi, mãi mãi không thể xóa mờ được. Người mình có câu “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”. Hiểu theo nghĩa đó, thầy B và cô H đều là người kĩ sư tâm hồn lớn trong đời tôi.

Sau này, tôi thỉnh thoảng trở thành … thầy. Thật ra, nói “thầy” cho oai, chứ tôi ít khi nào lên lớp. Ấy thế mà lâu lâu tôi nhận vài lá thư chúc mừng nhân ngày Nhà giáo Việt Nam từ những bạn mà tôi chỉ có dịp giảng một vài bài trong các lớp học ngắn hạn (gọi là summer course). Điều đáng nói là có những bạn tôi chưa từng giảng một bài nào, thậm chí có bạn tôi còn chưa gặp mặt ngoài đời, nhưng cũng có gửi thư chức mừng, và nghĩa cử đó quả thật làm tôi xúc động như sáng nay mở hộp thư thấy vài thư sau đây.

Một thư từ Hà Nội:

Từ Hà Nội, em xin gửi tới thầy những lời chúc tốt đẹp nhất nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam. Mong thầy luôn mạnh khỏe, thành công trong công việc nghiên cứu và đào tạo thêm thật nhiều nhân tài cho thế giới cũng như cho quê hương Việt Nam.

Chỉ là người đọc blog của thầy và lại làm khác chuyên ngành với thầy, nhưng em, và chắc là cả rất nhiều trí thức khác nữa ở Việt Nam và hải ngoại, luôn cảm nhận được tình cảm trong sáng, nồng hậu của thầy dành cho các vấn đề của đất nước, không riêng gì giáo dục. Với chúng em, đây là những bài giảng đầy tâm huyết về những mục đích và phương pháp nghiên cứu cũng như về lương tâm và bản lĩnh của người làm khoa học.

Xin được kính thầy làm thầy.

Trò

Một thư khác từ Hải Phòng:

Kính chào thầy Tuấn

Nhân ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, Em muốn gửi đến thầy lời kính chúc tốt đẹp nhất, mong thầy luôn nhiều sức khỏe và đạt được nhiều thành tựu hơn nữa trong nghiên cứu khoa học.

Một năm qua em không liên lạc với thầy, nhưng hàng ngày em vẫn đọc block của thầy và học được nhiều điều từ đó.

Đầu năm 2009, MOET thay đổi chính sách về điều kiện du học (yêu cầu phải có bằng cao học nếu muốn học tiến sĩ). Em rất thất vọng và quay về làm việc ( tranh thủ sinh cháu thứ 2 và chờ thời cơ khác, cháu gái thứ 2 của em đã được 3 tháng)

Bởi vì em là học trò của thầy, em sẽ không bao giờ bỏ cuộc. May thay em liên lạc được với một GS đại học K Nhật bản, ông ấy nói em đủ điều kiện học thẳng tiến sĩ tại Nhật Bản và hứa sẽ giúp đỡ em về thủ tục, học bổng hỗ trợ. Em đã thuyết phục được MOET đồng ý với điều kiện KU giảm học phí để tiết kiệm ngân sách. Dù chưa có kết quả cuối cùng, điều này mang lại một chút hi vong cho em.

Kể cả trong trường hợp đi học ở Nhật, Em rất mong tiếp tục nhận được sự giúp đỡ của thầy nhất là trong NCKH.

Trân trọng cám ơn thầy!

Thư từ Sài Gòn. Đọc thư này tôi chợt nhớ tôi còn phải giúp chị bác sĩ này làm một vài chuyện. Nhờ thư mà nhớ bổn phận mình :-)

Kinh goi Thay, Nhân ngày nhà giáo Việt Nam, em xin kính chúc Thầy nhiều sức khỏe, nhiều niềm vui và đạt những thành tựu viên mãn nhất.


Một thư chẳng biết từ đâu, nhưng chắc chắn là từ trong nước:

Dear Thầy,

Chắc Thầy không nhớ em đâu. Em là đứa hỏi Thầy về bệnh còi xương đó. Nhưng Thầy không nhớ cũng chẳng sao vì em biết Thầy rất bận.

Nhân ngày Nhà giáo, em kính chúc Thầy mạnh khỏe, lúc nào cũng đầy nhiệt huyết cho quê hương. Ở bên này bọn em phải có hoa cho Thầy nhưng ở xa quá em chỉ cho hoa ảo J. Mong Thầy thông cảm!

Một bạn từ miền Tây sông nước quê tôi.

Em là bác sĩ M đã theo học mấy khóa học do Thầy và cô Kh tổ chức. Em cũng là người viết thơ hỏi Thầy về cái nghiên cứu corticoid năm qua. Nhờ hướng dẫn của Thầy em sắp làm xong đề cương đó rồi. Mai mốt chắc em lại hỏi Thầy nữa quá.

Nhân ngày Nhà giáo VN em kính chúc Thầy có nhiều thành công trong năm tới và nhiều nghị lực cho bọn em.

Kính Thầy

Tb: Khi nào Thầy về miền tây thăm nhà, Thầy nói cho em biết trước để em dẫn Thầy đi ăn mấy món mắm rất ngon mà bảo đảm ít ai biết được. J Em xin lỗi Thầy nếu em nói chuyện mắm muối làm Thầy mất vui, nhưng em biết Thầy thích món này.

Và cũng có thư từ các bạn đang theo học ở nước ngoài. Đây là một thư từ Paris:

Xin chào Thầy,

Hy vọng là Thầy vẫn chưa quên em. Dạo này em vẫn thường xuyên cập nhật kiến thức qua trang web của Thầy. Hiện tại em đã bắt đầu đề tài nghiên cứu sinh, và cũng đang tập tễnh viết bài báo. Vì vậy em đọc rất kỹ những bài Thầy viết liên quan đến những kỹ năng cần thiết khi viết bài báo khoa học cũng như những lỗi sai phạm trong Tiếng Anh cần lưu ý. Cám ơn thầy nhiều lắm về những kiến thức bổ ích em có được từ những bài viết của Thầy.Sắp tới ngày Nhà Giáo Việt Nam, em nghĩ chắc ngày này cũng rất có ý nghĩa với Thầy, vì dù sao Thầy cũng là người Việt Nam, cũng là Thầy của không biết bao người Việt Nam như em, không bằng cách này thì cũng bằng cách kia như câu nói 'Nhất tự vi SƯ, bán tự vi Sư'. Vì vậy, em rất muốn gởi đến Thầy những lời chúc tốt đẹp nhất, chân thành nhất nhân ngày 20.11. Chúc Thầy sẽ nhận được thật nhiều lời chúc ý nghĩa, và chúc Thầy thật nhiều sức khỏe, thật nhiều niềm vui trong công việc cũng như trong cuộc sống.
Chuyển cách xưng hô từ Giáo Sư sang từ '' Thầy'', tự nhiên em cảm giác khoảng cách vô hình được rút ngắn lại. Tiếng Việt mình thật hay và đầy tình cảm, không phải như tiếng Anh, trước sau củng chỉ là YOU.


Và một thư từ Nga:

Thầy kính mến!Em rất vui khi nhận được hồi âm của thầy ngày 16-11-2009. Em sẽ cố gắng học tập và hi vọng sẽ đạt được một kết quả nào đó.Hôm nay, ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11. Em chúc thầy luôn mạnh khỏe, luôn yêu nghề, luôn thành công và hạnh phúc. Em chúc thầy sẽ có thêm nhiều học trò yêu quý. Em mong nhiều sinh viên Việt Nam biết đến thầy và cùng học tập tấm gương của thầy trong nghiên cứu khoa học, cũng như trong cuộc sống.

===

Sáng ra mà đọc được những dòng chữ đó cũng làm cho tôi ấm lòng suốt ngày, thậm chỉ cả năm. Thời đại thực dụng bây giờ và trong bối cảnh đạo đức xã hội xuống cấp như hiện nay mà còn có người biết tình thầy trò, còn nhớ đến câu “nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, thì chẳng là một niềm an ủi sao. Những lá thư này cũng là một minh chứng cho thấy trong xã hội, ở những người trẻ, vẫn còn có nhiều người sống đàng hoàng và tử tế.

Xin thành thật cám ơn các bạn đã có những lời chúc mừng tôi nhân Ngày Nhà giáo. Tôi cũng nhân dịp này mà chúc các bạn gặt hái được nhiều thành công trong học tập và nhiều may mắn.

NVT

Thứ Tư, 18 tháng 11, 2009

Chung quanh vấn đề xét phong chức danh GS/PGS

Theo bản tin dưới đây thì năm nay Việt Nam có thêm 65 giáo sư và 604 phó giáo sư. Bài này cung cấp vài con số thú vị về các hàng rào cản mà một ứng viên phải “nhảy” qua. Trước hết là xét duyệt ở cấp cơ sở (chắc là ở đại học hay cơ quan), và sau đó là đến Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước (HĐCDGSNN, tên dài ghê!)

Năm nay có 164 hồ sơ xin xét duyệt chức dang GS và 1003 hồ sơ xin xét phong chức danh PGS. Đến cơ sở thì có 116 (hay 71%) hồ sơ GS và 762 (76%) hồ sơ PGS được tín nhiệm và thông qua. Đến khi ra HĐCDGSNN thì tỉ lệ thành công giảm xuống còn 40% (n=65) đối với chức danh GS, và 60% (n=604) đối với chức danh PGS.

Nói chung qui trình xét phong GS ở Việt Nam, như tôi nói trước đây, không giống ở các nước phương Tây. Cố nhiên, VN không cần phải làm giống các nước này, nhưng nếu chúng ta bàn về giáo dục hội nhập quốc tế, thì cũng nên xem xét và tham khảo cách làm và tiêu chuẩn của các nước tiên tiến. Khía cạnh khác thường là xét duyệt ở cấp cơ sở. Ở cấp này, rất khó mà có được một xét duyệt khách quan, bởi vì những người ngồi trong hội đồng xét duyệt chắc chắn, không ít thì nhiều, cũng có liên hệ với ứng viên. Cũng không loại trừ khả năng mâu thuẫn với ứng viên, mà người ta bỏ phiếu không công nhận.

Một anh bạn viết email nhận xét như sau: “Các nhà khoa học giỏi thường có cá tính và khó mà được lòng đầy đủ các đồng nghiêp để đạt đủ các số phiếu 2/3 (cơ sở) và 3/4 (ngành) theo yêu cầu, nhất là khi số đông ở ta hiện nay vẫn đang sống trong quán tính lạc hậu. Họ cũng không cố xoay sở để chỉ đạt mấy cái tiêu chuẩn chu đủ hình thức như bao kẻ cơ hội. Ở Hội đồng ngành Tin học có 2 người đi công tác vắng mặt bị coi luôn là 2 phiếu chống và chỉ cần thêm 1-2 phiếu chống nữa là ứng viên bị lọai vì không đạt tiêu chuẩn 3/4 ủng hộ.

Trong ngành C, có 2 người có kết quả ISI 5 năm và năng lực khoa học nổi trội hơn nhưng bị loại là anh ĐHC và HNH. Riêng anh ĐHC không chỉ có thành tích công bố quốc tế nổi trội trên lĩnh vực C, mà còn có thâm niên tham gia đào tạo hơn nhiều ứng viên được thông qua, nhưng vẫn bị coi là thíếu tiêu chuẩn cứng! Trong ngành S, anh NNC dù đạt mọi tiêu chuẩn cứng cho chức danh GS và có thành tích nổi bật về công bố quốc tế nhưng vẫn bị hội đồng cơ sở bỏ phiếu không chấp thuận (chưa đủ uy tín ?!).

Những đấu tranh của các anh NNC và DHC thời gian qua cho cải cách KHVN rõ ràng khiến nhiều người không ưa. Để thóat khỏi tình trạng này chỉ có cách đề cao các chuẩn mực quốc tế để người ta thóat khỏi căn bệnh hình thức, để các cơ sở phải cạnh tranh để thu hút người tài thực, chứ không phải bất cần như hiện nay.”

Cái khác biệt thứ 2 là HĐCDGSNN chưa xem trọng thành tích công bố quốc tế trong việc xét duyệt phong chức danh GS / PGS. Anh bạn trên trong một email viết như sau: "Thật đáng tiếc là trong khi các Viện và Đại học bắt đầu đề cao công bố quốc tế, chương trình NCCB đòi hỏi phải có công bố quốc tế ISI, thì các văn bản cho đợt xét GS lần này kể cả có một quyển sách dầy đề cập rất chi tiết mọi tiêu chuẩn và khía cạnh (hẳn được chuẩn bị từ HĐCDGSNH cũ) không hề nhắc một chỗ nào tới công bố quốc tế dù chỉ để tham khảo khuyến khích, GD&ĐT ở VN vẫn còn lảng tránh hội nhập. Thất vọng với thực tế này và điểm mới “chỉ phát giấy chứng nhận”, anh NBA – nhà Vật lý công bố quốc tế xuất sắc lần này đã từ chối không đăng ký xét phong GS nữa."

Về trang web của HĐCDGSNN

Sẵn đây xin nói thêm vài nhận xét về trang web của Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước. Qua email của một anh bạn tôi tò mò vào xem cho biết, nhưng hoàn toàn thất vọng. Trang web chẳng có thông tin gì cả. Mà, có khi thông tin được trưng bày nhưng chẳng có nội dung, hay có nội dung nhưng chẳng ai đọc được.

Chẳng hạn như mục “Hoạt động của các HĐCD”, hay mục “Chân dung nhà khoa học” thì “Không có tin mới”! Còn nếu bấm vào bản tin “Danh sách các nhà giáo được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2009” thì được dẫn đến một đường link “Download File đính kèm”, nhưng cái file đó nếu download xuống thì chẳng biết nó thuộc dạng nào, chẳng có phần mềm nào đọc được. Có rất nhiều file như thế. Tôi không hiểu tại sao người làm web là lười biếng đến nỗi không thèm post lên trang web một file dạng html để khách ghé thăm đọc. Nếu làm biếng quá thì cũng để trong một file dạng Microsoft Word (hay gì đó) để người ta tải xuống máy đọc. Chứ còn cái kiểu file nào cũng có một tên “Copy” thì chẳng khác gì đánh đố người ta. Thật là hết biết! Nó chẳng khác gì treo đầu dê mà chẳng có dê để bán! Mấy đường link cứ lòng vòng, làm mất thì giờ khách ghé thăm.

Còn phần “Liên kết” thì chỉ có 2 nơi: Bộ Giáo dục và Đào tạo, và VNexpress. Hình như người làm trang web thích đọc VNexpress, hay là quan chức của Bộ GDĐT, hay trang web được VNexpress tài trợ.

Trước đây, khi trang web này mới ra đời, tôi đã có góp ý để họ thay đổi về tiếng Anh và tính bảo mật cho các thành viên. Người phụ trách trang web có liên lạc tôi, tiếp thu ý kiến, và hứa sẽ sửa đổi. Nhưng theo tôi, những thay đổi vẫn chưa làm cho trang web tốt hơn. Điển hình là qua “điều tra bỏ túi” của chính trang web thì tính đến ngày hôm nay, có 87 người trả lời câu hỏi “Bạn nhận xét thế nào về website của hội đồng chức danh Giáo sư nhà nước?”, kết quả cho thấy 65% (n = 57) cho là trang web xấu. Chỉ có 16% cho rằng trang web đẹp, và 18% cho rằng trang web bình thường. Tôi thì nghĩ trang web thiếu tính năng. Đã không làm thì thôi, còn làm thì phải làm cho ra hồn và nghiêm chỉnh, nhất là đây là một trang web của Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước. Nhưng tiếc thay, trang web này chẳng có hồn mà cũng chẳng nghiêm chỉnh.

NVT

===

http://www.nld.com.vn/20091118042444594P0C1017/viet-nam-co-them-65-giao-su.htm

Việt Nam có thêm 65 giáo sư
nld.com.vn - 20 giờ trước
(NLĐO) - GS-TS Nguyễn Thiện Nhân - Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT kiêm Chủ tịch Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước - đã ký quyết định công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư (GS) cho 65 nhà giáo và chức danh phó giáo sư (PGS) cho 641 nhà giáo.

Trong số các ứng viên xét đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm nay có nhiều người trẻ hơn các năm trước. Đặc biệt, có ba GS, PGS đã được bổ nhiệm tại các cơ sở giáo dục đại học ở nước ngoài (Mỹ và Nhật Bản) nộp hồ sơ để được xét bổ nhiệm chức danh GS, PGS tại các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam.

Dẫn đầu về số lượng người được công nhận đợt này là ngành y với 16 GS và 132 PGS, tiếp đến là ngành kinh tế, nông nghiệp, hóa học... Người ít tuổi nhất được công nhận GS là ông Võ Văn Hoàng, 45 tuổi (sinh ngày 5-11-1964), giảng viên khoa vật lý Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM). PGS trẻ nhất là ông Bùi Thế Duy, 31 tuổi (sinh ngày 9-5-1978), giảng viên tin học Trường ĐH Công nghệ (ĐH Quốc gia Hà Nội).

Theo Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước, đợt xét công nhận chức danh GS, PGS năm 2009 là đợt xét dồn của cả hai năm 2008 và 2009, vì vậy số hồ sơ của ứng viên năm nay nhiều hơn những năm trước, với 1.167 hồ sơ; trong đó có 164 hồ sơ xin xét đạt tiêu chuẩn chức danh GS và 1.003 hồ sơ xin xét đạt tiêu chuẩn chức danh PGS.

Kết quả xét ở 85 Hội đồng chức danh giáo sư cơ sở đã có 116 ứng viên đăng ký xét đạt tiêu chuẩn chức danh GS và 762 ứng viên đăng ký xét đạt tiêu chuẩn chức danh PGS đạt đủ số phiếu tín nhiệm theo quy định.

Lễ công bố quyết định và trao giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh cho các GS, PGS sẽ được tổ chức vào sáng 20-11-2009 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).

NLĐ